Zespół NaCzarter
· Zaktualizowano
Czy można pływać nocą po Mazurach
Przepisy nie zakazują wprost pływania po zmroku na Wielkich Jeziorach Mazurskich. Wody Polskie, administrator szlaku, piszą jednak, że jest on przystosowany tylko do żeglugi w porze dziennej. Jeśli mimo to płyniesz po zachodzie słońca, jacht musi pokazywać światła nawigacyjne, a umowa z armatorem może takie pływanie wykluczać.
Na Mazurach obowiązuje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28 kwietnia 2003 r. w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych. Opisuje, jak jacht ma świecić w nocy, ale żeglugi nocnej nie zabrania. Zarządzenie nr 7/2024 Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Bydgoszczy, obejmujące też delegaturę w Giżycku, wspomina porę dzienną tylko przy wysokiej wodzie. Gdy poziom wody przekroczy tak zwaną najwyższą wodę żeglowną, po jeziorach wolno pływać tylko w dzień. W komunikacie nawigacyjnym nr 2/2026 Wody Polskie piszą z kolei, że mazurskie szlaki „przystosowane są tylko do żeglugi w porze dziennej”, i nie wymieniają ich wśród dróg wodnych z dopuszczoną żeglugą nocną. Przy zwykłym stanie wody zakazu więc nie ma, jest za to wyraźne zalecenie administratora szlaku.
Czy wolno płynąć godzinę po zachodzie słońca
W starszych poradnikach wciąż krąży reguła, że wolno płynąć jeszcze godzinę po zachodzie słońca, by dokończyć rejs. Pochodziła z zarządzenia Dyrektora Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Giżycku z 2006 r., które utraciło moc 1 października 2019 r. Dziś przepisy nie wyznaczają żadnej granicy liczonej w godzinach.
Kiedy zapalić światła nawigacyjne na jachcie
W rozporządzeniu z 2003 r. noc to „okres między zachodem i wschodem słońca” (§ 1.01 lit. x). Światła zapalasz z chwilą zachodu, a nie dopiero wtedy, gdy zrobi się ciemno. W Giżycku w 2026 r. słońce zachodziło 21 czerwca o 21:09, 15 lipca o 20:57, 15 sierpnia o 20:03, a 15 września już o 18:49.
Przy mgle czy ulewie światła nocne pokazujesz także w dzień i zwalniasz do zasięgu widzialności, a gdy dalszy ruch nie jest bezpieczny, zatrzymujesz się.
Jakie światła musi mieć jacht w nocy
Według rozporządzenia jacht płynący jednocześnie na żaglach i na silniku jest statkiem o napędzie mechanicznym. Żaglówka płynąca na silniku świeci więc jak motorówka, nawet z postawionymi żaglami, i sama trójkolorowa latarnia na topie masztu przestaje wystarczać.
| Sytuacja | Światła w nocy | Przepis |
|---|---|---|
| Żaglówka na samych żaglach | burtowe (zielone z prawej, czerwone z lewej) i białe rufowe, na dziobie i na rufie albo w jednej latarni na topie masztu | § 3.13 ust. 5 |
| Żaglówka krótsza niż 7 m na żaglach | może zamiast tego jedno białe dookólne, a przy zbliżaniu się do innych statków drugie białe | § 3.13 ust. 5 |
| Żaglówka na silniku, także z żaglami | jak motorówka | § 1.01 lit. b i c, § 3.13 ust. 1 |
| Motorówka, houseboat | białe masztowe, burtowe i białe rufowe albo burtowe i jedno jasne białe dookólne | § 3.13 ust. 1 |
| Motorówka krótsza niż 7 m o prędkości maksymalnej do 10 km/h | może zamiast tego jedno białe dookólne | § 3.13 ust. 2 |
| Jacht na kotwicy | jedno białe dookólne, może wisieć niżej | § 3.20 ust. 4 |
Źródło tabeli to rozporządzenie z 2003 r. Rada, że małemu jachtowi wystarczy latarka pod ręką, pochodzi z przepisów morskich i na Mazurach nie obowiązuje. Według załącznika nr 5 do rozporządzenia zwykłe białe światło widać przy dobrej widzialności z odległości od 2,3 do 3,7 km, a zielone i czerwone od 1,7 do 2,8 km, więc biały punkt zobaczysz wcześniej, niż rozpoznasz kolory.
Przy odbiorze jachtu zapal wszystkie latarnie, łącznie z kotwiczną. Latarnię, która zgaśnie na wodzie, trzeba niezwłocznie zastąpić światłem zastępczym, a szperaczem nie wolno oślepiać innych.
Światło kotwiczne i noc w porcie
Jacht na kotwicy pokazuje jedno białe światło widoczne ze wszystkich stron. Inaczej niż na morzu, długość poniżej 7 m z tego nie zwalnia. Przepisy przewidują wyjątek dla postoju poza szlakiem „w pewnie bezpiecznym miejscu” (§ 3.20 ust. 5 lit. c), ale nie mówią, jakie to miejsce, więc światło kotwiczne zostaw na całą noc. Na noc wybierasz osłoniętą zatokę poza torem wodnym, a na kanałach kotwiczyć nie wolno. Kotwica potrafi w nocy puścić, a przestawienie jachtu to już prowadzenie, dlatego ustalcie z góry, kto nie pije. Za sterem obowiązują te same progi promili co na drodze. Zanim pierwszy raz zostaniesz poza portem, przeczytaj, jak przygotować spokojną noc na kotwicy.
W porcie przy dostatecznie oświetlonym brzegu światło nie jest wymagane. Regulaminy przystani ustalają za to ciszę nocną, w jednych od 23, w innych od północy.
Czy most i śluzy działają po zmroku
Most obrotowy i śluzy nocą nie pracują. Most w Giżycku otwierał się w sezonie 2026 ostatni raz między 17:25 a 18:25, później już wcale. Przed wieczornym przejściem sprawdź godziny otwarcia mostu obrotowego. W lipcu i sierpniu śluza Guzianka I pracowała do 21, Guzianka II do 19, a Karwik do 20, czyli mniej więcej do zachodu słońca. Wiosną i jesienią kończyły wcześniej, dlatego przed drogą do Rucianego-Nidy zajrzyj też w godziny pracy śluzy Guzianka.
Wody Polskie mają na szlaku 17 masztów, które błyskami ostrzegają przed burzą, ale system działa w porze dziennej. Po zmroku prognozę sprawdzasz sam. Najprościej zaplanować dzień tak, żeby przed zachodem słońca stać już w porcie albo na kotwicy.
Pływanie po zmroku a umowa czarteru i ubezpieczenie
Niektórzy armatorzy zapisują w umowie, że jachtem nie wolno pływać przed wschodem i po zachodzie słońca. Wiele regulaminów w sieci o nocy milczy. Pełne warunki czarteru bywają jednak dopiero w samej umowie, więc brak zapisu na stronie nie oznacza zgody. Zanim zarezerwujesz jacht na Mazurach, zapytaj armatora o pływanie po zmroku i przeczytaj swoją umowę.
W ogólnych warunkach ubezpieczenia jachtów dwóch dużych ubezpieczycieli nie ma osobnego wyłączenia za pływanie nocą. Są za to wyłączenia szkód z rażącego niedbalstwa i z rejsu podjętego niezgodnie z przepisami bezpieczeństwa albo jachtem bez wymaganego wyposażenia. Czy nocny rejs bez świateł się w nich mieści, ocenia ubezpieczyciel, a w sporze sąd. Zdarzają się też umowy czarteru, w których armator zastrzega, że może dochodzić od najemcy kosztów, gdy ubezpieczyciel odmówi wypłaty z powodu zawinionego naruszenia umowy lub regulaminu.
Na co uważać w ciemności
Kajak albo łódka wędkarska bez silnika powinny mieć białe światło dookólne, ale nieoświetlone łodzie wciąż się zdarzają. Sieci w pobliżu szlaku oznacza się tykami, a na tyce najbliżej szlaku powinno być białe światło. Dalej od szlaku sieci świecić nie muszą. Pale i dryfujące kłody też nie świecą, a w listopadzie 2026 r. Wody Polskie zapowiedziały usuwanie odkrytych drewnianych pali z Kanału Niegocińskiego. Odległość do brzegu czy pomostu trudno w ciemności ocenić, a nad wodą bywa wtedy zimno.
Według brytyjskiego związku żeglarskiego RYA oczy potrzebują od 10 do 15 minut, żeby przyzwyczaić się do ciemności, a krótki błysk białego światła kasuje ten efekt. Bierz latarkę z czerwonym światłem. Zmęczenie też się liczy, bo według przepisów żeglugowych kierownik nie powinien prowadzić statku „w stanie przemęczenia lub intoksykacji”. Broszura Ministerstwa Infrastruktury o oznakowaniu nawigacyjnym radzi używać kamizelek ratunkowych w porze nocnej i podaje numery ratunkowe nad wodą 601 100 100 oraz 112.
Po zmroku trudniej też o pomoc. Przy poszukiwaniach na jeziorze Kisajno w 2019 r. rzeczniczka policji w Giżycku mówiła, że „czynności poszukiwawcze możemy prowadzić tylko do zmierzchu”. Zanim wypłyniesz, zapisz numery w telefonie i sprawdź, jak wezwać pomoc na Mazurach.
Najczęstsze pytania
Do której godziny można pływać jachtem po Mazurach? Przy zwykłym stanie wody przepisy nie wyznaczają godziny, o której trzeba zejść z wody. Po zachodzie słońca jacht musi jednak świecić, a most obrotowy w Giżycku i śluzy po zmroku nie pracują.
Jakie światła musi mieć żaglówka w nocy? Na samych żaglach burtowe i białe rufowe. Żaglówka krótsza niż 7 m może pokazać jedno białe światło dookólne, a na silniku każda żaglówka świeci jak motorówka.
Czy jacht na kotwicy musi świecić w nocy? Tak, jednym białym światłem widocznym ze wszystkich stron. Przepisy śródlądowe nie zwalniają z tego jachtów krótszych niż 7 m.
Czy armator pozwala pływać po zmroku? Zależy od umowy. Niektórzy armatorzy wpisują zakaz od zachodu do wschodu słońca, więc zapytaj o to przy rezerwacji.
Czy patent żeglarza jachtowego pozwala pływać nocą? Na wodach śródlądowych patent nie ogranicza pory dnia. Ograniczenie „w porze dziennej”, które rozporządzenie w sprawie uprawiania turystyki wodnej wpisuje w uprawnienia patentu, dotyczy tylko wód morskich.
Zdjęcie na okładce: NaCzarter.pl



