Lazy jack to system linek biegnących po obu stronach bomu, które tworzą „koszyk" zbierający grot przy zrzucaniu żagla. Dzięki niemu opuszczony grot układa się sam wzdłuż bomu, zamiast spadać na pokład — to ułatwienie szczególnie cenne, gdy trzeba szybko zrefować albo zrzucić żagiel przy silnym wietrze, a załoga jest mała lub niedoświadczona. W tym poradniku — opartym na 25 latach naszego doświadczenia na jachtach żaglowych na Mazurach — tłumaczymy, czym jest lazy jack, do czego służy oraz jakie ma zalety i wady.
Co to jest lazy jack
Lazy jack (czytaj: „lejzi dżek") to nieruchomy system linek rozpiętych po obu stronach bomu i poprowadzonych przez bloczki w górę, do masztu. Linki tworzą rodzaj prowadnicy — „koszyka" wzdłuż bomu. Gdy luzujesz fał i opuszczasz grot, żagiel zsuwa się w dół, a lazy jack łapie go i układa harmonijkowo na bomie — nie trzeba wyłapywać go rękami ani biec na śródokręcie. To prosty, mechaniczny pomocnik, który nie wymaga żadnej obsługi w trakcie pływania.
Do czego służy — i kiedy się przydaje
Najważniejsze zadanie lazy jacka to uporządkowane zrzucanie i refowanie grota. Sprawdza się przede wszystkim:
- Przy szybkim zmniejszaniu powierzchni żagla — gdy nagle przybiera wiatru, refujesz pewnie i bez chaosu na pokładzie.
- Na małej lub niedoświadczonej załodze — nawet jedna osoba opanuje zrzut grota, bo żagiel sam układa się na bomie.
- Przy stawianiu grota — linki prowadzą żagiel w górę wzdłuż masztu, co bywa pomocne, o ile ustawisz dziób dokładnie pod wiatr.
To rozwiązanie szczególnie doceniają czarterujący, którzy nie pływają co weekend — porządkuje jeden z bardziej stresujących momentów rejsu. Jeśli dopiero uczysz się obsługi żagli, rozważ rejs ze sternikiem albo kurs na patent żeglarski.
Zalety lazy jacka
- Szybkie, bezpieczne zrzucanie grota — żagiel nie spada na pokład ani za burtę.
- Mniej pracy załogi — przydatny przy małej lub początkującej ekipie.
- Pomoc przy stawianiu — prowadzi grot w górę, gdy idziesz ostro pod wiatr.
- Brak obsługi w trakcie — to układ stały, nie wymaga regulacji podczas żeglugi.
Wady i ograniczenia
Lazy jack nie jest pozbawiony minusów — warto je znać, zwłaszcza na Mazurach, gdzie trasa bywa pełna mostów:
- Przeszkadza przy mostach — linki przy maszcie utrudniają sytuacje, w których trzeba kłaść maszt lub przechodzić pod niskimi przeprawami.
- Komplikuje kładzenie masztu — system trzeba wcześniej poluzować lub spiąć.
- Listwy grota mogą zahaczać — przy stawianiu usztywniające listwy potrafią zaczepiać o linki, jeśli dziób nie jest dokładnie pod wiatr.
Skąd nazwa lazy jack
Choć nazwa jest angielska, samo rozwiązanie ma starszą i ciekawszą genezę. System prowadzenia opuszczanego żagla linkami wymyślili chińscy żeglarze dla swoich prostokątnych, rejowych żagli na dżonkach — na długo zanim trafił na zachodnie jachty z żaglami trójkątnymi. Angielskie „lazy" („leniwy") dobrze oddaje ideę: to żagiel ma się ułożyć sam, bez wysiłku załogi.
Najczęściej zadawane pytania
Czy lazy jack jest potrzebny na małym jachcie czarterowym? Nie jest konieczny, ale bardzo ułatwia życie — zwłaszcza przy małej lub niedoświadczonej załodze i przy szybkim refowaniu. Wiele jednostek czarterowych ma go w standardzie.
Czy lazy jack przeszkadza pod żaglami? Nie w trakcie pływania — to układ stały. Bywa kłopotliwy tylko przy kładzeniu masztu i przechodzeniu pod niskimi mostami, częstymi na mazurskim szlaku.
Dlaczego grot zahacza przy stawianiu? Najczęściej dlatego, że dziób nie jest ustawiony dokładnie pod wiatr — wtedy listwy grota zaczepiają o linki. Ustaw jacht ostro pod wiatr i stawiaj żagiel płynnie.
Chcesz przećwiczyć obsługę grota i refowanie na spokojnej wodzie? Mazury są do tego idealne. Sprawdź wynajem jachtów na Mazurach — z dostępnością na żywo i rezerwacją online. Zajrzyj też do poradnika o knadze i obkładaniu liny.
