Vijf dagen op de Mazurische Meren: Gizycko, Sztynort, Wegorzewo en terug

Vijf dagen op de Mazurische Meren: hoe ver kom je echt

Kort en zonder omhaal: voor vijf dagen werkt de noordelijke lus het beste, vanuit Gizycko via Sztynort naar het Mamry-meer en Wegorzewo, en over hetzelfde water weer terug. Je hoeft nergens te jagen, je hoeft je dag niet af te stemmen op een sluis, en toch kom je terug met het gevoel dat je op groot water bent geweest en niet alleen wat rondjes bij de haven hebt gedraaid. Vijf dagen is een prettig formaat. Een weekend is te kort om op gang te komen, een hele week past niet bij iedereen in de vakantie. Donderdag tot maandag, of een lang weekend in mei of augustus, past hier precies in.

Een kanttekening vooraf. Charterperiodes op de Mazurische Meren lopen traditioneel van zaterdag tot zaterdag. Buiten het hoogseizoen kun je prima een kortere periode boeken en dan is dit plan logisch. In juli en augustus vraag je beter ruim op tijd naar de beschikbaarheid, want korte vensters zijn er simpelweg minder.

Waarom het noorden en niet het zuiden

Bij vijf dagen mikken mensen automatisch op Mikolajki. Begrijpelijk, bekende naam, mooie foto's. Alleen begint de weg naar het zuiden bij de draaibrug in Gizycko, daarna volgen kanalen en in het hoogseizoen een file van jachten bij elk knelpunt. Bovendien vraagt de volledige route tot aan het Nidzkie-meer echt zeven dagen, anders wordt het dringen met de klok in de hand.

In het noorden ligt dat anders. Je vaart Gizycko uit het Kisajno op en hebt meteen water, zonder te wachten op iemands openingstijden. Verderop liggen Dargin en Kirsajty, en daarachter Mamry, het op een na grootste meer van Polen, en dat voel je. Minder boten, minder manoeuvreren, meer zeilen. Wil je de route zelf tot in detail uitgesplitst zien, dan hebben we die apart beschreven in het stuk over de noordelijke route Gizycko, Sztynort, Wegorzewo.

Het plan, dag voor dag

Dag 1. Jacht ophalen en een korte sprong het Kisajno op

Je haalt het jacht op bij Port Royal in Gizycko, aan het Kisajno. Dat overnemen is geen formaliteit van vijf minuten: samen met de havenmeester het schip door, uitrusting, motor, gas, installaties, en de borg, die ter plekke contant wordt afgerekend. Verplichte toeslagen betaal je op dezelfde manier. Reken erop dat je die dag niet ver komt, en dat is prima.

De eerste etappe hoort kort te zijn. Je vaart het Kisajno op of een stukje verder het Dargin op en blijft de nacht dicht bij de basis liggen. Het gaat erom dat de bemanning aan de boot went zonder dat er veel op het spel staat. De eerste keer afmeren is altijd de lastigste, dus doe dat bij daglicht, op rustig water en met de mogelijkheid om terug te keren als iets niet lekker loopt. In de haven meer je af aan dalben of aan een mooringlijn. De mooring pak je met de pikhaak op vanaf de achtersteven en loop je met de lijn over het dek naar voren, daar trek je hem aan en beleg je hem. Ankeren doe je niet in de haven.

Let op de eilanden in het Kisajno. Een deel daarvan is natuurreservaat en daar ga je niet aan land om te kamperen. Het water eromheen is van jou, het land niet altijd.

Dag 2. Over het Dargin naar Sztynort

De eerste volle zeildag. Je vaart vanaf het Kisajno het Dargin op en slaat daar af, de baai van Sztynort in. De jachthaven bij het paleis heeft een sfeer die je met nieuwe klinkers niet namaakt: oude bomen, de ruïne van de residentie boven de haven en masten die dicht op elkaar staan. Dit is zo'n plek waar mensen langer blijven dan ze van plan waren.

Wie tijd over heeft en zin in een extraatje, gaat vanuit de baai door het kanaal naar het Swiecajty-meer en komt terug voor de nacht. Een mooi, rustig traject en een goed excuus om doelloos te zeilen.

Kom liever vroeg dan laat aan in Sztynort. In juli zijn de plekken in de loop van de middag op en dan zoek je een hoekje in plaats van met koffie in de kuip te zitten. In de haven geldt nachtrust en de havenmeesters letten daarop, dus wie een avond met gitaar plant, moet dat met mate doen. Wil je meteen rust, blijf dan liggen in een beschutte baai onderweg en wip 's ochtends even Sztynort binnen voor brood.

Dag 3. Via Kirsajty naar Mamry en Wegorzewo

Het grootste water van deze route. Vanaf het Dargin ga je door de vernauwing bij Kirsajty het Mamry op. Daar kan een korte, steile golf ontstaan die je meer sloopt dan hoge zeegolven, omdat ze dicht achter elkaar aan komen. Daarom vertrek je 's ochtends vroeg, voordat de wind aantrekt. In de middag kost dezelfde afstand op groot water meestal twee keer zoveel werk.

Van Mamry naar Wegorzewo vaar je door een kanaal en dat is een mooie overgang: opeens wordt het smal, stil en langzaam. Wegorzewo is een gewoon stadje met winkels, drinkwater bunkeren en een haven waar je afval en vuilwater kwijt kunt. Dat sla je niet over. De Mazurische Meren zijn beschermd gebied en er gaat niets van boord het meer in.

Dag 4. Terug naar het zuiden, rustiger aan

Je vaart over hetzelfde water terug, maar andersom ziet het er anders uit: andere windhoek, ander licht. Deze dag houd ik los. Kortere afstand, aanleggen in een rustige baai, zwemmen, misschien de eerste nacht voor anker als de bemanning daar zin in heeft.

Overnachten voor anker doe je alleen in een beschutte baai, buiten de vaargeul. Op de Mazurische Meren ligt het anker aan een lijn, niet aan een ketting, dus je steekt ruim, controleert of het houdt en voert 's nachts ankerlicht. De barbecue steek je niet aan op het dek. Daar zijn aangewezen plekken aan de wal voor.

Dag 5. 's Ochtends naar Gizycko en het jacht inleveren

De laatste dag is een korte oversteek en opruimen. Je vaart via het Dargin terug het Kisajno op, tot vlak bij Gizycko. Deze lus heeft één handig kenmerk: de basis ligt aan de kant van het Kisajno, en de draaibrug zit in het kanaal tussen het Kisajno en het Niegocin, dus in het noorden hoef je je helemaal niet aan die brug aan te passen. Het enige waar je op let, is het tijdstip waarop je het jacht inlevert, want na jou haalt iemand anders dezelfde boot op.

Wil je aan het eind toch nog het Niegocin op of vanaf het kanaal de stad in, dan is dit het moment om naar het schema te kijken. De brug gaat op vaste tijden open, controleer die voor vertrek en kom ruim op tijd aan, niet op het nippertje. Het actuele schema houden we bij in het stuk over de openingstijden van de draaibrug in Gizycko.

De route in het kort

Wat dit plan in de war kan schoppen

Wind. Alleen wind. De rest komt vanzelf goed. Als het hard waait op het Mamry, heb je twee opties: heel vroeg oversteken of helemaal niet uitvaren en een dag langer blijven waar je bent. Die tweede is net zo goed als de eerste. Niemand op de Mazurische Meren heeft ooit een medaille gekregen voor uitvaren tegen beter weten in.

Daarom laat ik bij vijf dagen één dag speling. Dat is een normaal onderdeel van het plan, geen buffer voor het geval van een ramp. Bij goed weer breng je die dag door in Sztynort of in een baai. Bij slecht weer redt hij je terugkomst op tijd. De route werkt ook in verkorte vorm: valt dag drie weg, dan sla je Mamry over en houd je een mooie tocht over het Dargin, Kirsajty en de omgeving van Sztynort.

Wie maar drie dagen heeft, moet Mamry er niet in willen persen. Dan werkt een driedaagse weekendroute beter, zonder gejaag en zonder elk uur naar de weersverwachting te kijken.

Veelgestelde vragen

Zijn vijf dagen genoeg voor een zinvolle tocht? Ja, mits je niet de hele Mazurische Meren erin probeert te proppen. De noordelijke lus past ruim in vijf dagen en levert echte zeildagen op, niet alleen oversteekjes van haven naar haven.

Haal je Wegorzewo en weer terug? Ruimschoots. Wegorzewo ligt ongeveer halverwege dit plan, dus je hebt een dag voor het overnemen en het inkomen, daarna twee dagen heen en twee terug. Zelfs als je één dag afwacht vanwege de wind, ben je op tijd terug. Vaaruren noem ik niet, want die rekent de wind uit, niet een rekenmachine.

En als het waait? Grote meren steek je vroeg in de ochtend over, of je laat het zitten en blijft in de haven. Op de noordelijke route is er genoeg beschutting, want het Dargin en de omgeving van Sztynort zijn een stuk rustiger dan het open Mamry.

Is dit een goede route voor beginners? Voor beginners met een vaarbewijs wel, want er zijn weinig knelpunten en je hoeft weinig te manoeuvreren in de drukte. Heb je geen papieren, neem dan een houseboat, bijvoorbeeld een Stillo 30 of Stillo 31. Die vaar je zonder vaarbewijs, hij heeft een vlakke bodem en acht slaapplaatsen, maar hij heeft geen zeilen en bij zijwind drijft hij flink af tijdens havenmanoeuvres.

Welk jacht voor vijf dagen met vier tot zes personen? Een Antila 33 of een Maxus 33.1 RS. Drie hutten, op papier tot tien personen, dus met zes zit je echt ruim. Voor beide heb je een vaarbewijs nodig.

Omslagfoto: Lesnydzban — CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons