{"id":123,"date":"2020-04-26T19:29:26","date_gmt":"2020-04-26T17:29:26","guid":{"rendered":"https:\/\/naczarter.pl\/blog\/?p=123"},"modified":"2020-05-06T02:53:29","modified_gmt":"2020-05-06T00:53:29","slug":"roza-wiatrow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/roza-wiatrow\/","title":{"rendered":"R\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w \u2013 kierunki wiatr\u00f3w na mapach \u017ceglarskich"},"content":{"rendered":"\n

Wielu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w \u017ceglowania zastanawia si\u0119, co to jest r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w<\/strong>. Wok\u00f3\u0142 tego symbolu, kt\u00f3ry jako prekursor kompas\u00f3w magnetycznych s\u0142u\u017cy\u0142 \u017ceglarzom ju\u017c w czasach staro\u017cytno\u015bci, stworzono wiele legend. W tym artykule prze\u015bledzimy histori\u0119 r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w, jej pierwotn\u0105 funkcj\u0119 oraz jej znaczenie we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze.<\/p>\n\n\n\n

Archaiczne mapy z r\u00f3\u017c\u0105 wiatr\u00f3w \u2013 wyja\u015bnienie i geneza poj\u0119cia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zapewne pr\u00f3\u017cno jest szuka\u0107 w \u017ceglarskim \u015bwiecie r\u00f3wnie enigmatycznego i sugestywnego poj\u0119cia, co r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w. Znaczenie terminu<\/strong> nierozerwalnie zwi\u0105zane jest z naukami geograficznymi oraz nawigacj\u0105. Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c, r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w jest zaokr\u0105glona tarcz\u0105 z naniesion\u0105 skal\u0105 stopniow\u0105 lub rumbow\u0105 oraz kierunkami wskazuj\u0105cymi strony \u015bwiata. Pierwotnie, \u017ceglarze wykorzystywali j\u0105 do wyznaczania kierunk\u00f3w wiatr\u00f3w<\/a>. Niestety, wraz z wynalezieniem i coraz wi\u0119kszym upowszechnieniem kompas\u00f3w magnetycznych znaczenie r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w zacz\u0119\u0142o systematycznie spada\u0107. Uwzgl\u0119dnianie r\u00f3\u017cy kompasowe w mapach z p\u00f3\u017aniejszego okresu wynika\u0142o ju\u017c tylko z powod\u00f3w estetycznych, a nie z pragmatycznych pobudek.
<\/p>\n\n\n\n

Geneza r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Historia r\u00f3\u017cy kompasowej <\/a>wi\u0105\u017ce si\u0119 z niezwykle ludzkim pragnieniem odkrywania tego, co do tej pory nieznane. By\u0107 mo\u017ce dlatego aluzje do tego przyrz\u0105du znale\u017a\u0107 mo\u017cna w wielu dzie\u0142ach literackich czas\u00f3w staro\u017cytnych. Wymieni\u0107 mo\u017cna tu nie tylko opowie\u015bci Timostenesa z Rodos, ale tak\u017ce dzie\u0142a Homera, a nawet fragmenty Starego Testamentu.<\/p>\n\n\n\n

Kierunki \u015bwiata na r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Nie spos\u00f3b natrafi\u0107 na inne r\u00f3wnie wiarygodne przyrz\u0105dy do nawigacji znane ju\u017c od czas\u00f3w staro\u017cytno\u015bci, co r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w. Kierunki<\/strong>, jakie ona wyznacza, s\u0105 zilustrowane niezwykle czytelnie. Na marginesie warto zaakcentowa\u0107 fakt, \u017ce r\u00f3\u017ca kompasowa identyfikuje miejsce, sk\u0105d wieje wiatr.

Przeanalizujmy zatem kierunki \u015bwiata<\/strong> wg r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w.

Najpierw przyjrzyjmy si\u0119 kierunkom g\u0142\u00f3wnym. Jako drugie w kolejno\u015bci podajemy obcoj\u0119zyczne nazwy, kt\u00f3re sugeruje r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w po angielsku:<\/strong>

P\u00f3\u0142noc. North (N).
Wsch\u00f3d. East (E).
Po\u0142udnie. South (S).
Zachodnie. West (W).<\/strong>

Oczywi\u015bcie r\u00f3\u017ca kompasowa ilustruje tak\u017ce kierunki po\u015brednie:<\/strong>

P\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d. North East (NE).
Po\u0142udniowy wsch\u00f3d. South East (SE).
Po\u0142udniowy Zach\u00f3d. South West (SW).
P\u00f3\u0142nocny Zach\u00f3d. North West (NW).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wyja\u015bnienie poj\u0119\u0107 powi\u0105zanych z r\u00f3\u017c\u0105 wiatr\u00f3w \u2013 co to jest portolan i rumb?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wymienione przez nas nazwy s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii nawigacji morskiej. Oczywi\u015bcie ten sam atrybut mo\u017cna przypisa\u0107 tak\u017ce niezwykle inspiruj\u0105cemu akcesorium, jakim bez w\u0105tpienia jest r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w. Rysunek<\/strong>, kt\u00f3ry przedstawia wybrze\u017ce, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rego \u0142odzie \u017caglowe zmierza\u0142y do celu, to portolan. Tego rodzaju odwzorowanie nie jest niczym innym jak popularn\u0105 u schy\u0142ku \u015bredniowiecza map\u0105.

Rumb z kolei jest popularn\u0105 niegdy\u015b miar\u0105 k\u0105ta, kt\u00f3ra uzyskujemy, je\u015bli podzielimy okr\u0105g na 32 cz\u0119\u015bci. Onegdaj rumb cz\u0119sto wykorzystywano w nawigacji morskiej. Z czasem wypar\u0142 go jednak system stopniowy.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w jako symbol, kt\u00f3ry przenikn\u0105\u0142 do popkultury<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

We wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze popularnej mo\u017cna doszuka\u0107 si\u0119 licznych nawi\u0105za\u0144 do r\u00f3\u017cy kompasowej. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce ilo\u015b\u0107 tego rodzaju aluzji jest wprost imponuj\u0105ca.

Jeden z wroc\u0142awskich zespo\u0142\u00f3w szantowych postanowi\u0142 przyj\u0105\u0107 nazw\u0119 \u201eR\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w\u201d. Co ciekawe, o r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w powinni pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce entuzja\u015bci teorii spiskowych. Dlaczego mo\u017cna \u015bmia\u0142o zaryzykowa\u0107 takie twierdzenie? Mianowicie dlatego, \u017ce r\u00f3\u017ca kompasowa, kt\u00f3ra swoim wygl\u0105dem przypomina gwiazd\u0119, jest interpretowana jako \u201etw\u00f3rcza pr\u00f3\u017cnia\u201d.

R\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w ju\u017c od dawien dawna mia\u0142a g\u0142\u0119boko metaforyczne znaczenie. W sensie przeno\u015bnym r\u00f3\u017c\u0119 kompasow\u0105 uto\u017csamiano ze swego rodzaju porywczo\u015bci\u0105 oraz gwa\u0142towno\u015bci\u0105. Niestety, przyrz\u0105d ten mia\u0142 tak\u017ce zdecydowanie negatywne konotacje. Ludzie poprzednich epok przypisywali jej tak\u017ce takie cechy, jak chocia\u017cby pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 orz che\u0142pliwo\u015b\u0107.

Do dzisiaj r\u00f3\u017ca kompasowa jest szczeg\u00f3lnie popularnym motywem tatua\u017cy. Zwyczajowo wielu podr\u00f3\u017cnik\u00f3w tatuuje sobie r\u00f3\u017c\u0119 wiatr\u00f3w po pokonaniu Oceanu Atlantyckiego. Co istotne, w zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci \u017ceglarze traktowali r\u00f3\u017c\u0119 kompasow\u0105 jako talizman, kt\u00f3ry mia\u0142 zagwarantowa\u0107 bezpieczny powr\u00f3t do miejsca zamieszkania.

Nawi\u0105zania do r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w mo\u017cna tak\u017ce zaobserwowa\u0107 w logotypach wielu wsp\u00f3\u0142czesnych organizacji. W logotypie agencji wywiadowczej CIA wkomponowano bowiem szesnastokierunkow\u0105 r\u00f3\u017c\u0119 kompasow\u0105. Aluzja do tego legendarnego przyrz\u0105du znajduje si\u0119 tak\u017ce we fladze NATO. Gdy na ni\u0105 uwa\u017cnie spojrzymy, odkryjemy bia\u0142\u0105 czterokierunkow\u0105 r\u00f3\u017c\u0119 wiatr\u00f3w umieszczon\u0105 na ciemno-b\u0142\u0119kitnym tle, kt\u00f3re symbolizuje Ocean Atlantycki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielu mi\u0142o\u015bnik\u00f3w \u017ceglowania zastanawia si\u0119, co to jest r\u00f3\u017ca wiatr\u00f3w. Wok\u00f3\u0142 tego symbolu, kt\u00f3ry jako prekursor kompas\u00f3w magnetycznych s\u0142u\u017cy\u0142 \u017ceglarzom ju\u017c w czasach staro\u017cytno\u015bci, stworzono wiele legend. W tym artykule prze\u015bledzimy histori\u0119 r\u00f3\u017cy wiatr\u00f3w, jej pierwotn\u0105 funkcj\u0119 oraz jej znaczenie we wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze. Archaiczne mapy z r\u00f3\u017c\u0105 wiatr\u00f3w \u2013 wyja\u015bnienie i geneza poj\u0119cia Zapewne pr\u00f3\u017cno […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions\/125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/naczarter.pl\/b\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}